دربارهٔ این سایت
منابع، نامها، روش
این سایت پانزده تجربهٔ تعاملی دربارهٔ آیندههای دموکراسی در ایران است، زیر سه موضوع: رأی، صدا، زمین. مشارکت، قرعه، انتخابات، مهاجرت، مصرف و صنعت نفوذ. هر تجربه چیزی است که میشود با آن کاری کرد؛ متنها زیر همان صفحهاند. همهٔ متنها به فارسی و برای ایران نوشته شدهاند، نه ترجمه. هر عددی که میبینی منبع و تاریخ دارد و پای همان صفحه فهرست شده است.
برچسبها را چطور بخوانیم
- از نمایشگاه متنی که از تابلوهای نمایشگاه اصلی گرفته و برای ایران بازنویسی شده.
- نوشتهٔ ما نوشتهٔ ما برای این سایت، در همان لحن.
- از منابع عمومی از منابع عمومی: آمار رسمی، گزارش سازمانهای بینالمللی، وبسایت سازندگانِ تجربههای اصلی.
- دادهٔ نمونه دادهٔ نمونه تا صفحهها خالی نباشند. فقط پس از اجازهٔ روشن تو، کنشها بینام و با شمارهٔ تصادفی بازدید ثبت میشوند. متن آزاد اول در صف بازبینی میماند. آمار اختیاری فقط وقتی بار میشود که شناسهٔ آن در سرور تنظیم شده باشد و تو اجازه داده باشی. جزئیات و حذف داده در حریم خصوصی.
عددها از کجا میآیند
هر عدد این سایت در یک فهرست نگه داشته میشود، با منبع، تاریخ و وضعیتش. «بررسیشده» یعنی در منبع اصلی یا معتبر دیدهایم؛ «نقلشده» یعنی رقم رایج است و دوباره با منبع اصلی نسنجیدهایم؛ «برآورد» یعنی گردشده یا محاسبهشده. زیر هر بخش از متنها همان منابع فهرست شده است. آخرین بررسی سراسری: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵.
| عدد | مقدار | منبع | تاریخ | وضعیت |
|---|---|---|---|---|
| مشارکت در انتخابات ملی کشورهای آزاد | میانهٔ حدود ۶۵ درصد در انتخابات پارلمانی دموکراسیهای آزاد، ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ | پایگاه دادهٔ مشارکت مؤسسهٔ بینالمللی دموکراسی و انتخابات (International IDEA) | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| زنان در پارلمانهای جهان | میانگین جهانی ۲۷٫۲ درصد؛ در اروپا و آمریکای لاتین بالای ۳۰ درصد | اتحادیهٔ بینالمجالس، «زنان در پارلمان» | ژانویهٔ ۲۰۲۵ | نقلشده |
| مجمعهای شهروندی با پاسخ رسمی | ایرلند ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸: ۹۹ شهروند به قرعه، پیشنهادشان به همهپرسی ۲۰۱۸ رسید؛ فرانسه ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰: ۱۵۰ نفر، ۱۴۹ پیشنهاد به دولت | مجمع شهروندی ایرلند، گزارش نهایی؛ Convention citoyenne pour le climat | ۲۰۲۰ | نقلشده |
| رسانهٔ عمومی پاسخگو | بیبیسی با منشوری که مجلس بریتانیا بازبینی میکند؛ ARD و ZDF آلمان با شوراهای پخش از نمایندگان جامعه؛ رسانهٔ خصوصی بیمجوز از دولت | منشور سلطنتی بیبیسی ۲۰۱۶؛ قوانین رسانهٔ عمومی آلمان | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| جوانان در پارلمانهای جهان | حدود ۱۸ درصد نمایندگان زیر چهل سال، کمتر از ۳ درصد زیر سی سال | اتحادیهٔ بینالمجالس، گزارش مشارکت جوانان در پارلمانهای ملی ۲۰۲۳ | ۲۰۲۳ | نقلشده |
| نمایندگان تازه در بریتانیا ۲۰۲۴ | ۳۳۵ نمایندهٔ تازه از ۶۵۰، بیشترین در یک انتخابات | کتابخانهٔ مجلس عوام، نتایج انتخابات عمومی ۲۰۲۴ | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| منع انتخاب پیاپی در مکزیک | از ۱۹۳۳ تا اصلاح ۲۰۱۴ (اجرا از ۲۰۱۸) هیچ نمایندهای نمیتوانست دو دورهٔ پیاپی بنشیند | اصل ۵۹ قانون اساسی مکزیک؛ اصلاحیهٔ ۲۰۱۴ | ۲۰۱۸ | نقلشده |
| مشارکت در انتخابات مجلس، ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۲ | ۵۲، ۶۵، ۶۰، ۵۸، ۷۱، ۶۷، ۵۱، ۵۵، ۶۴، ۶۲، ۴۳، ۴۱ درصد؛ به روایت وزارت کشور | ستاد انتخابات وزارت کشور، به نقل از پایگاه پارلاین اتحادیهٔ بینالمجالس | اسفند ۱۴۰۲ | نقلشده |
| مشارکت در انتخابات ریاستجمهوری، ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۳ | ۶۷، ۷۴، ۵۵، ۵۵، ۵۱، ۸۰، ۶۷، ۶۳، ۸۵، ۷۳، ۷۳، ۴۹، ۴۰ درصد؛ به روایت وزارت کشور | ستاد انتخابات وزارت کشور؛ گزارشهای رسمی هر دوره | تیر ۱۴۰۳ | نقلشده |
| کشورهایی که هر اصل را دارند | قانون جدایی کلیساها و دولت فرانسه ۱۹۰۵؛ اصل ۹ قانون اساسی آفریقای جنوبی ۱۹۹۶؛ اصلاحیهٔ ۲۲ قانون اساسی آمریکا؛ دادگاه قانون اساسی آلمان؛ حق دسترسی به اینترنت در استونی؛ شخصیت حقوقی رود وانگانوی در نیوزیلند ۲۰۱۷؛ کمیسر نسلهای آینده در ولز ۲۰۱۵؛ همهپرسیهای قانون اساسی ایرلند؛ چهار زبان رسمی سوئیس؛ اصل ۸ قانون اساسی اسپانیا ۱۹۷۸ | متن قوانین و قانونهای اساسی نامبرده | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| نامزدی در کشورهای آزاد | ثبتنام با چند صد امضا یا ودیعهای که پس از رأی برمیگردد؛ هیچ نهادی باور نامزد را نمیسنجد | شبکهٔ دانش انتخاباتی ACE؛ قوانین انتخاباتی بریتانیا، آلمان و فرانسه | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| مشارکت در انتخابات مجلس اسفند ۱۴۰۲ | حدود ۴۱ درصد (۴۰٫۶ درصد در دور اول)؛ کمترین از ۱۳۵۷ | ستاد انتخابات وزارت کشور، به نقل از اتحادیهٔ بینالمجالس و رسانهها | اسفند ۱۴۰۲ | بررسیشده |
| مشارکت در انتخابات ریاستجمهوری تیر ۱۴۰۳ | ۳۹٫۹ درصد در دور اول، ۴۹٫۸ درصد در دور دوم | ستاد انتخابات وزارت کشور | تیر ۱۴۰۳ | بررسیشده |
| واجدان شرایط رأی در ۱۴۰۳ | حدود ۶۱ میلیون نفر | ستاد انتخابات وزارت کشور | تیر ۱۴۰۳ | بررسیشده |
| سن رأی | ۱۵ سال از ۱۳۵۸؛ ۱۸ سال از دی ۱۳۸۵ (۱۵۱ موافق، ۳۰ مخالف)، تأیید شورای نگهبان در همان هفته | مصوبهٔ مجلس، دی ۱۳۸۵؛ گزارشهای مطبوعاتی | دی ۱۳۸۵ | بررسیشده |
| دانش سیاسی نوجوانان | پانزدهسالهها در دانش و علاقهٔ سیاسی تفاوت معناداری با ۱۸ تا ۲۵سالهها ندارند | پژوهشهای اتریش پس از رأی از ۱۶ سالگی (۲۰۰۷) | ۲۰۱۲ | نقلشده |
| کرسیهای اقلیتهای دینی | ۵ از ۲۹۰ کرسی: زرتشتیان ۱، کلیمیان ۱، مسیحیان آشوری و کلدانی ۱، ارامنهٔ شمال و جنوب ۲ | اصل ۶۴ قانون اساسی | ۱۳۶۸ | بررسیشده |
| زنان مجلس دوازدهم | ۱۴ نفر (۴٫۸ درصد)؛ بعضی منابع ۱۰ نفر | فهرست نمایندگان مجلس دوازدهم | خرداد ۱۴۰۳ | بررسیشده |
| زنان و ریاستجمهوری | تاکنون هیچ زنی تأیید صلاحیت نشده؛ واژهٔ «رجال» در اصل ۱۱۵ چنین تفسیر شده | شورای نگهبان؛ سوابق انتخابات ریاستجمهوری | ۱۴۰۳ | بررسیشده |
| تأیید صلاحیت نامزدهای ریاستجمهوری ۱۴۰۳ | ۸۰ نفر ثبتنام کردند، ۶ نفر تأیید شدند | شورای نگهبان؛ ستاد انتخابات وزارت کشور، خرداد ۱۴۰۳ | خرداد ۱۴۰۳ | نقلشده |
| زنان ثبتنامکرده برای ریاستجمهوری | از ۱۳۷۶ تا ۱۴۰۳ صدها زن ثبتنام کردند (۱۳۹۶: ۱۳۷ زن، ۱۴۰۳: ۴ زن)؛ هیچکدام تأیید نشد | گزارشهای مطبوعاتی ثبتنام هر دوره؛ شورای نگهبان | خرداد ۱۴۰۳ | نقلشده |
| تأیید صلاحیت نامزدهای مجلس ۱۴۰۲ | حدود ۴۹ هزار ثبتنام، حدود ۱۵ هزار تأیید | گزارشهای مطبوعاتی اسفند ۱۴۰۲؛ پایگاه دادهٔ ایران (دانشگاه سیراکیوز) | اسفند ۱۴۰۲ | نقلشده |
| نظارت استصوابی | تفسیر شورای نگهبان از اصل ۹۹ در ۱۳۷۰ | شورای نگهبان | ۱۳۷۰ | بررسیشده |
| حوزهٔ انتخابیهٔ تهران | ۳۰ نماینده؛ هر رأیدهنده تا ۳۰ نام یا کد | قانون انتخابات مجلس | ۱۴۰۲ | بررسیشده |
| سن نمایندگان مجلس | میانگین حدود ۵۴ سال؛ دوسوم بین ۴۰ تا ۶۰ سال | سال تولد ۲۰۸ نمایندهٔ مجلس دوازدهم در فهرستهای عمومی | خرداد ۱۴۰۳ | برآورد |
| ترکیب سنی مجلس دوازدهم | زیر ۴۰ سال ۴ درصد، ۴۰ تا ۴۹ سال ۳۲ درصد، ۵۰ تا ۵۹ سال ۳۶ درصد، ۶۰ به بالا ۲۹ درصد؛ جوانترین متولد ۱۳۶۸، پیرترین ۱۳۳۰ | سال تولد ۲۰۸ نماینده از ۲۸۱ نام در فهرست نمایندگان دورهٔ دوازدهم (ویکیپدیای فارسی)، تعمیمداده به ۲۹۰ نفر؛ دنیای اقتصاد برای جوانترین و پیرترین | خرداد ۱۴۰۳ | برآورد |
| کرسیهای مجلس به استان | تهران ۳۵، اصفهان و آذربایجان شرقی ۱۹، خراسان رضوی و فارس و خوزستان ۱۸، گیلان ۱۳، مازندران و آذربایجان غربی ۱۲، کرمان ۱۰، … البرز و قم و ایلام و کهگیلویه ۳؛ اقلیتهای دینی ۵؛ جمعاً ۲۹۰ | جدول حوزههای انتخابیهٔ قانون انتخابات مجلس و اصلاحات آن | ۱۴۰۲ | نقلشده |
| سابقهٔ نمایندگی در مجلس دوازدهم | ۵۸ درصد پیشتر نماینده بودهاند (۱۶۳ از ۲۸۱ نام) | ستون سابقهٔ نمایندگی در فهرست نمایندگان دورهٔ دوازدهم (ویکیپدیای فارسی) | خرداد ۱۴۰۳ | برآورد |
| جمعیت پشت هر کرسی | البرز حدود ۹۰۰ هزار نفر، تهران ۳۸۰ هزار، ایلام ۱۹۰ هزار، سمنان ۱۷۵ هزار | جمعیت استانها در سرشماری ۱۳۹۵ تقسیم بر کرسیهای قانون انتخابات | ۱۳۹۵ | نقلشده |
| بودجهٔ شهرداری تهران ۱۴۰۳ | حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان مصوب (متمم: ۱۸۵٫۹ هزار میلیارد)؛ ۶۴ درصد عمرانی، ۳۶ درصد جاری | همشهری آنلاین، گزارش تصویب بودجه در شورای شهر؛ شهر | اسفند ۱۴۰۲ | نقلشده |
| بودجهٔ منطقهٔ ۱۴ تهران در ۱۴۰۳ | هزار میلیارد تومان (از ۵۶۰ میلیارد در ۱۴۰۲)؛ منطقهٔ ۱۷: ۸۸۸ میلیارد | همشهری آنلاین، جزئیات بودجهٔ ۱۴۰۳ | اسفند ۱۴۰۲ | نقلشده |
| محلههای تهران و دور پنجم شورایاری | ۳۵۲ محله در ۲۲ منطقه؛ دور پنجم شورایاریها تیر ۱۳۹۸ با ۳٬۵۴۰ عضو | ستاد شورایاریهای شورای شهر تهران، به نقل از ویکیپدیای فارسی | تیر ۱۳۹۸ | نقلشده |
| شورایاری | مصوبهٔ شورای شهر تهران، ۴ آبان ۱۳۷۸؛ در هر محله ۷ عضو اصلی و ۴ علیالبدل با رأی مستقیم ساکنان؛ مشورتی و نظارتی، بیبودجه | مصوبهٔ شورای اسلامی شهر تهران | آبان ۱۳۷۸ | بررسیشده |
| صد سکهٔ بودجهٔ محله | ده میلیارد تومان: برآوردی از یکدهم سهم عمرانی هر محله از بودجهٔ منطقهاش (بودجهٔ منطقهای هزار میلیاردی، دوازده تا بیست محله، ۶۴ درصد عمرانی) | محاسبهٔ سایت از ارقام همشهری آنلاین | ۱۴۰۳ | برآورد |
| هزینهٔ زمین بازی | سایت بازی کودکان در پارک صفهٔ اصفهان: ۱٫۲ میلیارد تومان؛ زمین بازی بزرگ پارک کوهسنگی مشهد: ۱۸ میلیارد تومان | ایمنا؛ شهرآرانیوز | ۱۴۰۲ | نقلشده |
| نخستین بودجهریزی مشارکتی | پورتو آلگره، برزیل، ۱۹۸۹ | ادبیات بودجهریزی مشارکتی (Participatory Budgeting Project، بانک جهانی) | ۱۹۸۹ | نقلشده |
| بودجهٔ مشارکتی پاریس | از ۲۰۱۴، حدود پنج درصد بودجهٔ سرمایهای شهر، نزدیک صد میلیون یورو در سال | شهرداری پاریس، budgetparticipatif.paris.fr | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| آرای معتبر تهران، دور اول ۱۴۰۲ | ۱٬۵۶۹٬۸۵۷ رأی معتبر؛ آستانهٔ یکپنجم: ۳۱۳٬۹۷۲؛ ۱۴ نفر در دور اول، ۳۲ نفر به دور دوم | ستاد انتخابات کشور، به نقل از الف و میزان، ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ | اسفند ۱۴۰۲ | نقلشده |
| نفرات اول تهران، دور اول ۱۴۰۲ | نبویان ۵۹۷٬۷۷۰؛ ثابتی ۴۸۷٬۹۸۲؛ رسایی ۴۸۵٬۷۱۱؛ قالیباف ۴۴۷٬۹۰۵؛ چهل و ششم: رضوانی ۱۵۸٬۲۱۶ | ستاد انتخابات کشور، به نقل از الف و میزان، ۱۴ اسفند ۱۴۰۲ | اسفند ۱۴۰۲ | نقلشده |
| دور دوم تهران، اردیبهشت ۱۴۰۳ | ۵۵۲٬۶۴۴ رأی معتبر؛ ۱۶ منتخب از نوباوه ۲۷۱٬۰۹۴ تا سلیمی ۱۹۸٬۸۳۵ | ستاد انتخابات کشور، به نقل از انتخاب و خبرآنلاین، ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۳ | اردیبهشت ۱۴۰۳ | نقلشده |
| مشارکت شهر تهران ۱۴۰۲ | حدود ۲۴ درصد در دور اول؛ حدود ۸ درصد در دور دوم | تابناک؛ عصر ایران | اردیبهشت ۱۴۰۳ | نقلشده |
| فهرستهای تهران ۱۴۰۲ | شورای ائتلاف و جبهه پایداری (سرفهرست قالیباف)، ائتلاف مردمی نیروهای انقلاب (رسایی)، شورای وحدت (متکی)، صدای ملت (مطهری)؛ نبویان و یزدیخواه و یوسفی و عالی در دو فهرست | فرارو و دیارمیرزا، ۲۲ بهمن ۱۴۰۲ | بهمن ۱۴۰۲ | نقلشده |
| برآورد رأی نامهای پایینتر از ردیف ۴۶ | شمارش میانی ۱۳ اسفند (عصر ایران، ۸۱ نفر اول) ضرب در ۱٫۴۰۶، میانهٔ نسبت شمارش نهایی به میانی روی ۴۵ نام مشترک؛ نامهای بیرون از ۸۱ نفر: ۳۰ هزار | محاسبهٔ سایت | اسفند ۱۴۰۲ | برآورد |
| تهران ۱۳۹۴ | لیست امید هر ۳۰ کرسی تهران را برد | نتایج انتخابات مجلس دهم، اسفند ۱۳۹۴ | اسفند ۱۳۹۴ | بررسیشده |
| ردپا و ظرفیت زیستی ایران (شبکهٔ جهانی ردپا) | ظرفیت زیستی ۰٫۷۵ هکتار جهانی برای هر نفر، کسری ۲٫۴۷؛ ردپا نزدیک ۳٫۲ هکتار | شبکهٔ جهانی ردپا، نسخهٔ ۲۰۲۳ | ۲۰۲۳ | نقلشده |
| ظرفیت زیستی جهان برای هر نفر | ۱٫۵۱ هکتار جهانی (۲۰۲۲)؛ مقسومعلیه «چند زمین» | شبکهٔ جهانی ردپا | ۲۰۲۲ | نقلشده |
| وزنهای «زمینِ تو» | ده پرسش با وزن به هکتار، از روی سهم دستهها در ردپای شبکه (غذا حدود یکسوم، خانه و انرژی یکسوم، رفتوآمد یکپنجم)؛ پیشفرضها ۲٫۹ هکتار (۱٫۹ زمین)، دامنه ۰٫۸ تا ۳٫۵ زمین؛ ۰٫۱۵ هکتار ثابت | طرح همین سایت (src/data/earths.ts) | شهریور ۱۴۰۵ | برآورد |
| شادی ناخالص ملی بوتان | اصل ۹ قانون اساسی ۲۰۰۸: دولت موظف به پیگیری شادی ناخالص ملی | قانون اساسی پادشاهی بوتان، ۲۰۰۸ | ۲۰۰۸ | نقلشده |
| حقوق طبیعت در اکوادور | فصل هفتم قانون اساسی ۲۰۰۸: حق طبیعت (پاچاماما) به وجود و بازسازی | قانون اساسی اکوادور، ۲۰۰۸ | ۲۰۰۸ | نقلشده |
| شخصیت حقوقی رودخانهٔ وانگانوئی | قانون «ته آوا توپوا» ۲۰۱۷ نیوزیلند: رودخانه شخص حقوقی با دو نگهبان | پارلمان نیوزیلند، ۲۰۱۷ | ۲۰۱۷ | نقلشده |
| شاخص تعمیرپذیری فرانسه | از ژانویهٔ ۲۰۲۱ روی پنج دستهٔ لوازم برقی اجباری؛ نمره از ده | قانون ضدهدررفت و اقتصاد چرخشی فرانسه (AGEC)، ۲۰۲۰ | ۲۰۲۱ | نقلشده |
| حملونقل رایگان لوکزامبورگ | از ۱ مارس ۲۰۲۰ قطار و اتوبوس و تراموا در سراسر کشور رایگان | دولت لوکزامبورگ | ۲۰۲۰ | نقلشده |
| بن تعمیر اتریش | از آوریل ۲۰۲۲ نیمی از هزینهٔ تعمیر لوازم برقی تا ۲۰۰ یورو برگردانده میشود | وزارت اقلیم اتریش، Reparaturbonus | ۲۰۲۲ | نقلشده |
| آزمایش هفتهٔ چهارروزه در بریتانیا | ۲۰۲۲: ۶۱ شرکت و حدود ۲٬۹۰۰ کارمند شش ماه؛ ۵۶ شرکت ادامه دادند | 4 Day Week Global و اتونومی، گزارش فوریهٔ ۲۰۲۳ | ۲۰۲۳ | نقلشده |
| خرید برق خورشیدی خانگی | ساتبا برق نیروگاههای خورشیدی خانگی را با قرارداد ۲۰ ساله میخرد | سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) | ۱۴۰۳ | نقلشده |
| تونلهای کوهرنگ | سه تونل انتقال آب از سرشاخههای کارون به زایندهرود (۱۳۳۲، ۱۳۶۴، در دست ساخت)؛ رودخانه در اصفهان بیشتر سال خشک است | شرکت آب منطقهای اصفهان؛ گزارشهای مطبوعاتی | ۱۴۰۳ | نقلشده |
| مالیات تعمیر و زباله در سوئد | از ۲۰۱۷ مالیات بر ارزش افزودهٔ تعمیر دوچرخه و لباس و کفش از ۲۵ به ۱۲ درصد؛ مالیات دفن زباله از ۲۰۰۰ | ادارهٔ مالیات سوئد | ۲۰۱۷ | نقلشده |
| کمیسر نسلهای آیندهٔ ولز | قانون رفاه نسلهای آینده ۲۰۱۵؛ کمیسر مستقل که نهادهای عمومی را میسنجد | دولت ولز، Well-being of Future Generations Act 2015 | ۲۰۱۵ | نقلشده |
| دو سالِ یک تصمیم آب | رقم داستان «شورای اضطراری آب» در همین سایت برای زمان یک تصمیم تخصیص آب در مجلس؛ ماههای هر اهرم طرح همین سایت است | src/data/democracy.ts و src/data/detours.ts | شهریور ۱۴۰۵ | برآورد |
| کنوانسیون شهروندی اقلیم فرانسه | ۱۵۰ شهروند به قید قرعه، مهر ۱۳۹۸ تا خرداد ۱۳۹۹ (اکتبر ۲۰۱۹ تا ژوئن ۲۰۲۰)، ۱۴۹ پیشنهاد به دولت | Convention citoyenne pour le climat، گزارش نهایی ۲۰۲۰ | ۲۰۲۰ | نقلشده |
| سازمان حوضهٔ موریدارلینگ | قانون آب ۲۰۰۷ استرالیا؛ سازمان از ۲۰۰۸ برای یک حوضه در چهار ایالت و یک قلمرو | Murray–Darling Basin Authority | ۲۰۰۸ | نقلشده |
| سامانهٔ خودکار اطلاعات هیدرولوژی اسپانیا | SAIH، دادهٔ لحظهای سدها و رودها در هر حوضهٔ اسپانیا، عمومی از دههٔ ۱۹۹۰ | وزارت گذار بومشناختی اسپانیا، کنفدراسیونهای هیدروگرافی | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| کمیسیون غروب تگزاس | از ۱۹۷۷؛ هر نهاد ایالتی هر دوازده سال بازبینی میشود و بیتصویب دوباره منحل است | Texas Sunset Advisory Commission | ۱۹۷۷ | نقلشده |
| روز صفر کیپتاون | ۲۰۱۸: سهمیهٔ ۵۰ لیتر برای هر نفر در روز و اختیارات ویژهٔ شهرداری؛ روز صفر نرسید | شهرداری کیپتاون، ۲۰۱۸ | ۲۰۱۸ | نقلشده |
| نوروز ۱۴۱۵ | ۱ فروردین ۱۴۱۵ برابر با ۲۰ مارس ۲۰۳۶ (اعتدال بهاری در بامداد همان روز به وقت تهران) | جدولهای اعتدال بهاری (ناسا / رصدخانهٔ نیروی دریایی آمریکا)؛ تقویم رسمی | ۲۰۳۶ | نقلشده |
| نگهداری نامههای ۱۴۱۵ | نامهٔ همگانی: متن، شمارهٔ کارت و لحظهٔ مهر روی سرور سایت، بینام، خواندهنشده تا نوروز ۱۴۱۵؛ نامهٔ خصوصی: فقط در مرورگر نویسنده؛ هر کارت یک نامه | سیاست همین سایت (src/db/schema.ts، جدول letters) | شهریور ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| ده سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵ در سه عدد | بنزین از ۱۰۰ به ۱٬۰۰۰ تومان؛ کاربران اینترنت از حدود ۱۱ میلیون به بیش از ۵۰ میلیون؛ جمعیت از ۷۰٫۵ به ۷۹٫۹ میلیون | قیمتهای رسمی بنزین؛ اتحادیهٔ جهانی مخابرات؛ سرشماریهای ۱۳۸۵ و ۱۳۹۵ مرکز آمار | ۱۳۹۵ | نقلشده |
| سن و مدرک نامزد مجلس | ۳۰ تا ۷۵ سال؛ دستکم کارشناسی ارشد یا معادل آن | مادهٔ ۲۸ قانون انتخابات مجلس، اصلاحی ۱۳۹۸ | ۱۳۹۸ | بررسیشده |
| ایرانیان ۳۰ تا ۷۴ ساله | حدود ۵۰ میلیون نفر: ۳۰ تا ۳۹ سال ۳۴ درصد، ۴۰ تا ۴۹ سال ۲۹ درصد، ۵۰ تا ۵۹ سال ۱۹ درصد، ۶۰ تا ۷۴ سال ۱۸ درصد | چشمانداز جمعیت جهان ۲۰۲۴ (سازمان ملل)، گروههای پنجسالهٔ ۱۴۰۳ | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| زنان در جمعیت ۳۰ تا ۷۴ ساله | ۴۹٫۳ درصد | چشمانداز جمعیت جهان ۲۰۲۴ (سازمان ملل) | ۲۰۲۴ | نقلشده |
| میانهٔ سنی ایران | حدود ۳۴ سال | برآوردهای جمعیتی سازمان ملل | ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| جمعیت ایران | حدود ۹۲ میلیون نفر | برآوردهای سازمان ملل و مرکز آمار ایران | ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| شوراهای شهر و روستا | انتخابی از اسفند ۱۳۷۷؛ انتخابات هفتم هنوز بیتاریخ | قانون شوراها؛ سخنگوی شورای نگهبان، شهریور ۱۴۰۵ | شهریور ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| احزاب دارای مجوز | صدها حزب؛ بیش از ۲۰۰ در فهرست کمیسیون مادهٔ ۱۰ | کمیسیون مادهٔ ۱۰ احزاب، وزارت کشور | ۱۴۰۵ | برآورد |
| لیست امید و زنان مجلس دهم | ۱۷ زن در مجلس دهم؛ وعدهٔ ۳۰ درصد زن در لیستهای اصلاحطلب | نتایج انتخابات مجلس ۱۳۹۴ | ۱۳۹۵ | بررسیشده |
| سهمیهٔ برابر در مکزیک | نیمی از نامزدها زن از ۲۰۱۴؛ ۴۹ درصد کرسیهای دو مجلس در ۲۰۱۸ | متن نمایشگاه؛ اتحادیهٔ بینالمجالس | ۲۰۱۸ | نقلشده |
| حق رأی ساکنان غیرشهروند | حدود ۴۵ دموکراسی در سطح محلی، منطقهای یا ملی | پایگاه دادهٔ حق رأی مهاجران (GLOBALCIT) | ۲۰۲۲ | نقلشده |
| تابعیت فرزندان مادر ایرانی | قانون مصوب مهر ۱۳۹۸ | مجلس شورای اسلامی | مهر ۱۳۹۸ | بررسیشده |
| مجلس اول و شش طبقه | نظامنامهٔ انتخابات ۱۲۸۵: شاهزادگان و قاجارها، علما، اعیان، بازرگانان، مالکان، اصناف | نظامنامهٔ انتخابات ۱۲۸۵ | ۱۲۸۵ | بررسیشده |
| تاریخهای خط زمان | دوازده رویداد از ۱۲۸۵ تا ۱۴۰۲ | منابع تاریخی رایج؛ ارقام مشارکت از وزارت کشور | ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| رویدادهای دههٔ ۱۴۰۰ در متن | خاموشیهای ۱۴۰۳، اعتراضهای پاییز ۱۴۰۱، جنگهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ | گزارشهای مطبوعاتی | ۱۴۰۵ | نقلشده |
| افغانستانیهای مقیم ایران | حدود ۴ میلیون نفر با وضعیتهای حقوقی گوناگون | کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل؛ ACAPS | ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| بازگشتها به افغانستان در ۱۴۰۴ | حدود ۱٫۸ میلیون نفر از ایران؛ دوسوم به اجبار | کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل | آذر ۱۴۰۴ | بررسیشده |
| کارت آمایش | سند اقامت موقت اتباع افغانستانی ثبتشده؛ تمدید دورهای | ادارهٔ کل امور اتباع و مهاجرین خارجی، وزارت کشور | ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| گذرنامهٔ ایران در شاخص هنلی | ردهٔ ۹۵؛ حدود ۴۵ مقصد بیویزا یا با ویزای فرودگاهی | شاخص گذرنامهٔ هنلی | دی ۱۴۰۴ (ژانویهٔ ۲۰۲۶) | بررسیشده |
| گذرنامههای مقایسه | افغانستان ۱۰۶ و ۲۵ · ترکیه ۵۰ و ۱۱۶ · امارات ۸ و ۱۸۵ · ژاپن ۲ و ۱۹۳ (رده و مقصد، گردشده) | شاخص گذرنامهٔ هنلی | دی ۱۴۰۴ | نقلشده |
| ایرانیان خارج از کشور | حدود ۴ میلیون نفر؛ برآوردهای دیگر بالاتر | وزارت امور خارجه؛ رصدخانهٔ مهاجرت ایران | ۱۴۰۳ | نقلشده |
| آوارگان سیل و خشکسالی در جهان | ۲۵ تا ۳۰ میلیون نفر در سال، ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷ | مرکز پایش آوارگی داخلی (IDMC) | ۲۰۱۸ | نقلشده |
| کاربران ویپیان | ۸۱ درصد کاربران اینترنت (نظرسنجی تلفنی، ۱٬۱۰۰ نفر) | مرکز پژوهشهای مجلس | آذر ۱۴۰۳ | بررسیشده |
| تشخیص چهره در خیابان | اعلام بهکارگیری دوربینهای تشخیص چهره از ۱۴۰۲ | اظهارات مقامهای انتظامی؛ گزارشهای مطبوعاتی | ۱۴۰۲ | نقلشده |
| کاتالوگ صنعت نفوذ | ۲۳۰ ابزار در وبسایت بیش از ۵۰۰ شرکت | تکتیکال تک، پروژهٔ صنعت نفوذ | ۲۰۲۳ | نقلشده |
| ردپای بومشناختی ایران | حدود ۳ هکتار جهانی برای هر نفر در برابر ظرفیت زیستی کمتر از یک هکتار؛ نزدیک دو زمین | شبکهٔ جهانی ردپا | ۲۰۲۳ | بررسیشده |
| سهم کشورهای صنعتی از منابع | نزدیک ۸۰ درصد مصرف منابع طبیعی | متن نمایشگاه؛ برنامهٔ محیط زیست سازمان ملل | ۲۰۲۲ | نقلشده |
| خطهای موبایل فعال | حدود ۱۵۰ میلیون خط برای ۹۲ میلیون نفر | سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی | ۱۴۰۳ | نقلشده |
| دورریز غذا | ۳۵ میلیون تن در سال، به ارزش حدود ۱۵ میلیارد دلار | وزارت جهاد کشاورزی | ۱۴۰۲ | بررسیشده |
| مصرف بنزین | حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز در برابر تولید حدود ۱۲۱ میلیون؛ سهمیهبندی سه بار در ۱۴۰۵ عوض شد | شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی؛ گزارشهای مرداد ۱۴۰۵ | مرداد ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| مصرف آب تهران | ۲۰۰ تا ۴۰۰ لیتر برای هر نفر در روز؛ برنامه ۱۳۰ لیتر، ۷۰ درصد مشترکان از آن رد میشوند | شرکت آب و فاضلاب تهران؛ گزارشهای ۱۴۰۴ | ۱۴۰۴ | بررسیشده |
| یارانهٔ انرژی | حدود ۱۲۰ میلیارد دلار در سال؛ ۴۵۰ دلار برای هر نفر؛ رتبهٔ اول جهان به نسبت تولید ناخالص داخلی (برآورد ۱۴۰۳: ۱۱۱ میلیارد دلار) | گزارشهای مرداد ۱۴۰۵ (میزان، ایلنا، صداوسیما)؛ اقتصاد۲۴، اسفند ۱۴۰۴ | مرداد ۱۴۰۵ | نقلشده |
| پلاستیک یکبارمصرف در خانوارهای شهری | هفتهای ۱۰ کیسهٔ فریزر، ۳ کیسهٔ زباله و ۵ کیسهٔ شفاف برای هر خانوار مصرفکننده؛ ماهی ۶۶٫۳ میلیون لیوان؛ ۴۳ درصد خانوارها (۱۳۹۵: ۲۹٫۷ درصد) | مرکز آمار ایران، آمارگیری ویژگیهای محیط زیستی خانوارهای شهری ۱۴۰۴ | مرداد ۱۴۰۵ | بررسیشده |
| عمر یک کیسهٔ پلاستیکی | ۹۵ درصد فقط یک بار، ۱۲ تا ۲۰ دقیقه؛ تجزیه ۴۰۰ تا ۵۰۰ سال | رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، ۱۴۰۵ | ۱۴۰۵ | نقلشده |
| ردپای آب برنج و پسته | حدود ۲٬۵۰۰ لیتر برای یک کیلو برنج و حدود ۱۱ هزار لیتر برای یک کیلو پسته، میانگین جهانی | شبکهٔ ردپای آب، مکونن و هوکسترا ۲۰۱۱ | ۲۰۱۱ | نقلشده |
| خانههای خالی یا نیمهکارهٔ تهران | حدود ۳۴ درصد (۲۵ درصد در ۱۳۹۵) | برآورد از سرشماری مسکن مرکز آمار ایران | ۱۳۹۵ | برآورد |
پیش از هر انتشار دوباره بررسی میشود: تاریخ انتخابات هفتم شوراها؛ سهمیه و پلههای قیمت بنزین؛ آمار ماهانهٔ بازگشتها به افغانستان؛ شاخص گذرنامهٔ هنلی (دی و تیر)؛ مشارکت هر انتخاباتی که در ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ برگزار شود؛ شمار روزهای ناسالم هوای تهران در سال (گزارش سالانهٔ شرکت کنترل کیفیت هوا)؛ هنوز روی دیوار نیست؛ جدول کرسیهای استانها در آیینهٔ مجلس، در برابر فهرست حوزههای انتخابیه؛ وضعیت شورایاریها پس از دور پنجم (تمدید، دور ششم یا جایگزین).
هر تجربه از کجا آمد
پانزده تجربه، به ترتیب مسیر: کدام از چیدمانی در نمایشگاه اصلی آمده و برای ایران از نو نوشته شده، کدام اینجا ساخته شده و چرا. آنچه عوض میشود در تغییرها میماند.
حالِ همهمان چطور است؟
ورودی نمایشگاه اصلی یک مجسمهٔ نوری بود و سه تابلوی ارزشها، آزادی و برابری و همبستگی، و چهار داستان از آیندههای ممکن که بازدیدکننده یکی را برمیداشت. اینجا همان چهار داستان برای ایران نوشته شده: از شورای اضطراری آب تا مجمعی که با قرعه انتخاب میشود. زیرش خط زمان دموکراسی در ایران و پنج اهرم «دور تند» آمده، چون پرسش نمایشگاه، اینکه سیاست چطور میتواند تندتر عمل کند، اینجا پرسش آب است.
رشتههای رابطه
دیوار میخداری بود که هر بازدیدکننده نخی به رنگ گروه سنیاش میبرید و دور یک پاسخ برای هر پرسش میپیچید؛ بعد از چند هفته، دیوار نمودار همهٔ پاسخها میشد. ما همان دیوار را با نخهای همهٔ بازدیدکنندهها ساختیم، با پرسشهای مشارکت در ایران: از رأی دادن تا شورای مدرسه تا کمک به خیریه. جوابها به پایگاه داده میروند تا نخ تو کنار نخ دیگران بماند.
بودجهٔ محله
این تجربه در نمایشگاه اصلی نبود. از یکی از چهار داستان «حالِ همهمان» درآمد، همان که یک شورای محله یکدهم بودجهٔ منطقه را به رأی میگذارد و زمین بازی با هفت رأی برنده میشود. خواستیم کاری را که داستان میگوید بشود همین حالا کرد: صد سکه، هشت سینی، با قیمتهای تهران. یک سینی دام است، چون لولهکشی آب کار شهرداری نیست. تفاوت داشتن نظر و انتخاب با کیسهای ثابت، خودِ تجربه است.
چرخدندههای تنوع
سه چرخدندهٔ بزرگ رنگی و دور آنها چرخدندههای چوبی کوچک، هرکدام یک کارت اصلاح با دو پنجرهٔ متن؛ میچرخاندی و همسایههایش هم میچرخیدند. استعارهاش این بود که اجزای دموکراسی در هم قفلاند. کارتها اینجا کارتهای ایراناند: سن رأی، نظارت استصوابی، سهمیهٔ زنان، حزب. چرخدندهای که «بله» یا «نه» است همان مانده: جای چرخ، موضع توست.
شانسِ قرعه
دریچههای برنجی گردی در دیواری چوبی، هر دریچه یک پرسش که بین دو رو میچرخید: در دموکراسی انتخاباتی، در دموکراسی قرعهای. مقدمهاش این بود که ساعت نه و نیم است، در راه مجلسی و هیچکس تو را انتخاب نکرده. ما دریچهها و دستگاه قرعه را نگه داشتیم و پاسخها را برای ایران نوشتیم، با تاریخ مجمعهای شهروندی از ایرلند تا فرانسه.
آیینهٔ مجلس
تجربهٔ قرعه با کلمه میگوید مجلسی که با قرعه انتخاب شود شبیه کشور میشود. این تجربه را ساختیم تا همان را با عدد ایران نشان بدهیم: مجلس دوازدهم روبهروی بزرگسالان ایران، در چهار بند سن و جنس و استان و سابقه، و قرعهای که ۲۹۰ نفر را از سمت جمعیت میکشد. در نمایشگاه اصلی نبود؛ سن نمایندهها برآورد است و مقاله میگوید چطور.
صندوق: شمارش
تهران سی نمایندهٔ مجلس را با یک برگه انتخاب میکند، و همان رأیها با شمارشی دیگر مجلس دیگری میدهد. این تجربه، که در نمایشگاه اصلی نبود، عددهای منتشرشدهٔ تهران ۱۴۰۲ را چهار جور میشمارد تا معلوم شود چقدر از نتیجه کار رأیدهندههاست و چقدر کار شمارش. هیچ رأیی عوض نمیشود؛ مقاله میگوید کدام ردیف واقعی است و کدام مدل.
روی همهٔ کانالها
نقشهٔ صنعت نفوذ کار «تکتیکال تک» است: ۲۳۰ ابزاری که به کارزارها فروخته میشود، در شش گام؛ و «افکارساز» میزی که با آن یک کارزار میسازی. ما نقشه را با نمونههای نوعی بازسازی کردیم، نه فهرست دقیق، و «ردّ پای تو» را اضافه کردیم: بیست پرسش از هفتهٔ خودت، تا ببینی این صنعت کجا همین حالا دستش به تو رسیده.
لبخند بزن، رأی بده
کار الکساندر پیترهنزل است: استارتاپی ساختگی که با چهرهات رأی میدهد و لبخند را رضایت میگیرد. طنزش در این است که همهچیز شبیه محصول واقعی است. ما اتاقک را ساختیم و سایت شرکتیاش را، با نامها و شعارهای ایرانی. هیچ چهرهای تحلیل نمیشود و نتیجه تصادفی است؛ همین نکته است.
شبکهٔ صداها
ایدهٔ «استودیو برول» بود: میکروفونی که جوابها را میگیرد، برچسب میزند و به شبکهای زنده میفرستد که هر جواب کنار همموضوعهایش مینشیند. هشت پرسش اینجا پرسشهای ایراناند و برچسبزن فارسی میخواند. حالا میشود به ترکی و کردی و عربی و بلوچی و گیلکی و مازندرانی هم جواب داد؛ موضوع را خودت میگویی.
دعوا یا توافق؟
سه بازیکن روی یک شبکهٔ مشترک خانه روشن میکردند، هرکدام با شکلی پنهان، و مجسمهٔ نوری پشتشان با توافق روشنتر میشد. ما بازی را نگه داشتیم و سه سناریوی ایرانی به آن دادیم: یک رودخانه و سه مدعی. قانونها روی صفحهاند و امتیاز زنده است، چون چیزی که در بازی کشف میشود باید از اول دیده شود.
چه کسی در راه است؟
دیوار نخها: ده جمله دربارهٔ آزادی حرکت، و بازدیدکننده از هر جمله نخی به سمت موافق یا مخالف میکشید. کنارش گذرنامهٔ جهانی قطب جنوب «استودیو اورتا» و گذرنامهٔ جهانی. جملهها اینجا برای ایران بازنویسی شدهاند: مهاجرت، بازگشت افغانستانیها، گذرنامهای که چند در باز میکند. برای کسی که بیرون ایران میخواند، مقدمه از خودش شروع میشود.
اینهمه چیز، برای چه؟
دیوار آمار مصرف با کاشیهایی که برمیگشت و کنده میشد، و دیواری از کارتهای زرد «تصور کن…». عددها اینجا عددهای ایراناند: دو زمین، آب، بنزین. دو چیز اضافه کردیم: «زمینِ تو» که با ده پرسش عدد خودت را میدهد، و دستهٔ دوازده کارت که هر آینده را با یک خط از جایی که همین حالا هست همراه میکند.
به کدام آرزو پر و بال بدهیم؟
دیوار آرزوها: هر آرزو نواری از پارچه بود که به شبکه گره میزدند، و آرزوهای همموضوع کنار هم میرفتند. اینجا شد تختهٔ یک کافه: یادداشتها بالا میروند، هرکس آرزویش را سنجاق میکند و به طاقچه میفرستد، و برچسبزن فارسی آرزوهای همموضوع را روشن میکند. آرزوها به پایگاه داده میروند، بینام.
نامه به ۱۴۱۵
همهٔ آیندههای این سایت تاریخ ۱۴۱۵ دارند. این تجربه، آخرِ مسیر و بیسابقه در نمایشگاه اصلی، از تو آیندهٔ خودت را میخواهد: سیصد حرف به آن سال، مهر و موم تا نوروز ۱۴۱۵. تا آن روز فقط پاکت را میبینی و شمار نامهها را؛ آن روز همین صفحه دیوار نامهها میشود. نامهٔ خصوصی هیچوقت از مرورگرت بیرون نمیرود.
نامها و سپاس
سازوکار تجربهها از نمایشگاهی دربارهٔ آیندههای دموکراسی در «فوتوریوم» برلین الهام گرفته شده، با کارهایی از استودیو برول (داوید برول)، تکتیکال تک، الکساندر پیترهنزل و استودیو اورتا (لوسی و خورخه اورتا)؛ محتوا، عددها و مثالها همه برای ایران بازنویسی شدهاند. قلمها «استعداد» (امین عابدی) و «وزیرمتن» (صابر راستیکردار)، هر دو با مجوز آزاد.
با صفحهکلید
همهٔ دیوارها با Tab پیموده میشوند و هر میخ، قلاب، چرخ و دیسک یک دکمه است. Enter یا Space همان کار ضربه را میکند. روی چرخها، کلیدهای جهت یک پنجره جلو و عقب میروند؛ روی دیسکها، چپ و راست رو را برمیگرداند؛ روی دیوارها، + و − زوم و ۰ نمای کامل. Escape هر پنجره و فهرستی را میبندد و «از نو» در هر تجربه هست.
این سایت چه چیزی نیست
به هیچ نهاد، جریان یا سازمانی وابسته نیست. برای دموکراسی در ایرانِ آزاد است و با هیچکس دشمن نیست جز نظامی که آن را نمیگذارد؛ به هیچ حزب و رهبری هم نمیرسد. بازیها بازسازی ایدههایند، نه کد اصلی. نقشهٔ صنعت نفوذ نمونههای نوعی ابزارها را نشان میدهد، نه فهرست دقیق ۲۳۰ ابزار. اتاقک «لبخند بزن، رأی بده» هیچ چهرهای را تحلیل نمیکند و هیچچیز را نمیفرستد؛ نتیجهاش تصادفی است. همین نکته است.