رشته‌های رابطه

رابطهٔ شهروندان با کسانی که انتخابشان می‌کنند، و با کسانی که نمی‌توانند انتخابشان کنند، گاهی به یک نخ بند است. بعضی‌ها کاملاً به سیاست پشت می‌کنند یا با هیچ تصمیمی موافق نیستند؛ بعضی دیگر برای هدف‌ها و پروژه‌های مشخصی می‌جنگند و زود به دیوار می‌خورند. راه‌هایی برای بستن نخ‌های تازه میان شهروندان و نمایندگانشان هست، و در ایرانِ آزاد بیشتر: شورای محله با بودجه، مجمع شهروندی به قرعه، کارزار امضا، انجمن صنفی و سمن. آنچه امروز هست، شورایی است که فقط نظر می‌دهد و مجلسی که نامزدهایش را دیگری چیده. در سراسر جهان آزمایش‌هایی با یک هدف اصلی در جریان است: دموکراسی بهتر از راه مشارکت بیشتر برای همه؛ حتی برای آن‌ها که امروز کم مشارکت می‌کنند یا اصلاً نمی‌کنند. این امکان‌های تازه پرسش‌هایی شخصی هم پیش می‌کشند: نقش من چیست، موضع من کجاست؟ و چقدر می‌توانم و می‌خواهم سهم داشته باشم؟

تصمیم بگیر در آینده چطور می‌خواهی مشارکت کنی.

۱. نخی به رنگ گروه سنی‌ات بردار و ببُر. ۲. نخ را به نقطهٔ شروع گره بزن. ۳. نخ را دور پاسخ‌هایت بپیچ. ۴. نخ را به آخرین میخ گره بزن.

— حزب، انجمن صنفی یا سمن

— کار با دیگران برای حل یک مشکل مشخص

— تجمع و اعتراض

— هیچ‌جا؛ بگذار بقیه انجامش بدهند

— هر موضوعی، از محله تا جهان، کسل‌کننده یا داغ؛ مهم این است که حرفم شنیده شود

— موضوع‌هایی که به زندگی نزدیکم مربوط است

— موضوع‌هایی که خوب ازشان سر درمی‌آورم

— هیچ‌کدام، برای این کارها متخصص هست

— همیشه و منظم

— گاهی، اگر پروژه هیجان‌انگیز باشد

— به‌ندرت

— اصلاً

— باید دقیقاً همان‌طور اجرا شوند

— کارشناسان بررسی کنند، با مردم بحث شود، بعد اجرا شود

— مسئولان موظف باشند جدی دربارهٔ آن بحث کنند

— فقط پیشنهادی برای ادامهٔ گفت‌وگو هستند

— بله، و حالا بیشتر به سیاست علاقه دارم

— بله، و نظرهای مخالف را بهتر می‌فهمم

— بله، و کار مسئولان را بهتر درک می‌کنم

— بله، و حس می‌کنم می‌توانم کاری بکنم و شنیده می‌شوم

— بله، و به نظرم فایده‌ای نداشت

— نه، چون وقت ندارم و گرفتاری‌های دیگری دارم

— نه، چون باور ندارم با من چیزی عوض شود

— نه، چون نمی‌دانم چطور می‌شود شرکت کرد

— نه، چون حاضر نیستم وقت و انرژی بگذارم

— نه، چون چنین فرصتی سر راهم نبوده

— نه، چون حس می‌کنم شنیده نمی‌شوم

مجمع شهروندی، جمعی از شهروندان است که به قید قرعه انتخاب شده‌اند و چند آخر هفته دربارهٔ یک موضوع گفت‌وگو می‌کنند، از کارشناسان می‌شنوند و پیشنهادهایشان را به مجلس یا شورا می‌دهند. پاسخ‌های «بله» روی دیوار همان چیزهایی است که پژوهشگران اندازه می‌گیرند: علاقه، مدارا، فهم، حس اثرگذاری، یا سرخوردگی. پاسخ‌های «نه» موانع‌اند: وقت، بی‌اثری، ندانستنِ راه، بی‌میلی، بی‌خبری، شنیده‌نشدن.

کجا؟ حل مشکل با دیگران ۳۸٪ · حزب و انجمن ۲۷٪ · تجمع و اعتراض ۱۸٪ · هیچ‌جا ۱۸٪. بیشترین انتخابِ هر گروه: ۰ تا ۱۶ سال: حل مشکل با دیگران · ۱۷ تا ۳۹ سال: حل مشکل با دیگران · بالای ۴۰ سال: حزب و انجمن.

چه موضوعی؟ زندگی نزدیکم ۳۹٪ · هر موضوعی ۲۷٪ · چیزی که بلدم ۲۴٪ · هیچ‌کدام ۱۱٪. بیشترین انتخابِ هر گروه: ۰ تا ۱۶ سال: زندگی نزدیکم · ۱۷ تا ۳۹ سال: هر موضوعی · بالای ۴۰ سال: زندگی نزدیکم.

چقدر؟ گاهی ۴۸٪ · همیشه ۲۸٪ · به‌ندرت ۱۳٪ · اصلاً ۱۲٪. بیشترین انتخابِ هر گروه: ۰ تا ۱۶ سال: گاهی · ۱۷ تا ۳۹ سال: گاهی · بالای ۴۰ سال: همیشه.

با ایده‌ها چه شود؟ بررسی، بحث، اجرا ۴۸٪ · بحث جدی مسئولان ۳۱٪ · فقط پیشنهاد ۱۳٪ · عیناً اجرا شود ۹٪. بیشترین انتخابِ هر گروه: ۰ تا ۱۶ سال: بحث جدی مسئولان · ۱۷ تا ۳۹ سال: بررسی، بحث، اجرا · بالای ۴۰ سال: بررسی، بحث، اجرا.

تا حالا شرکت کرده‌ای؟ وقت ندارم ۱۹٪ · چیزی عوض نمی‌شود ۱۵٪ · راهش را نمی‌دانم ۱۲٪ · فرصتی نبوده ۱۱٪ · شنیده نمی‌شوم ۱۰٪ · شنیده می‌شوم ۹٪ · حاضر نیستم ۹٪ · علاقهٔ بیشتر ۸٪ · درک مسئولان ۳٪ · فایده نداشت ۳٪ · فهم مخالف ۲٪. بیشترین انتخابِ هر گروه: ۰ تا ۱۶ سال: راهش را نمی‌دانم · ۱۷ تا ۳۹ سال: وقت ندارم · بالای ۴۰ سال: چیزی عوض نمی‌شود.